Jak przygotować dokumentację do uzyskania dofinansowania gminnej Stacji Uzdatniania Wody?

Rosnące wymagania dotyczące jakości wody pitnej, wysokie koszty eksploatacji infrastruktury wodociągowej oraz konieczność dostosowania obiektów do przepisów krajowych i unijnych sprawiają, że coraz więcej gmin, miast, przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych oraz zakładów komunalnych poszukuje możliwości pozyskania środków na modernizację lub budowę Stacji Uzdatniania Wody (SUW).

Najczęściej wyszukiwane są informacje dotyczące dofinansowania SUW, dotacji na modernizację stacji uzdatniania wody, funduszy dla wodociągów, środków na inwestycje wodociągowe oraz dokumentów wymaganych do uzyskania dofinansowania. To właśnie na etapie przygotowania dokumentacji zapada decyzja, czy projekt otrzyma wysoką ocenę merytoryczną i uzyska finansowanie.

Po sierpniu 2026 roku głównymi źródłami wsparcia pozostają Fundusze Europejskie 2021–2027, Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS), programy regionalne, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) oraz inne krajowe instrumenty finansowania infrastruktury wodociągowej.

Choć poszczególne konkursy różnią się szczegółowymi wymaganiami, praktyka pokazuje, że większość instytucji finansujących oczekuje bardzo podobnego zestawu opracowań technicznych, ekonomicznych, środowiskowych i formalnych. Im lepiej przygotowana dokumentacja, tym większa szansa na uzyskanie dofinansowania oraz sprawną realizację inwestycji.

Poniżej przedstawiamy kompletny zestaw dokumentów i procedur, które najczęściej są wymagane podczas ubiegania się o środki na budowę lub modernizację Stacji Uzdatniania Wody. Jest to praktyczny przewodnik skierowany do burmistrzów, wójtów, prezydentów miast, kierowników stacji uzdatniania wody, dyrektorów przedsiębiorstw wodociągowych, prezesów spółek komunalnych oraz osób odpowiedzialnych za przygotowanie inwestycji i pozyskiwanie funduszy zewnętrznych.

1. Audyt technologiczny Stacji Uzdatniania Wody

Audyt technologiczny jest najważniejszym dokumentem rozpoczynającym proces pozyskania dofinansowania, ponieważ stanowi podstawę do uzasadnienia całej inwestycji. Dokument powinien obejmować analizę jakości wody surowej i uzdatnionej, ocenę istniejącej technologii uzdatniania, ocenę stanu technicznego urządzeń, analizę filtrów i złóż filtracyjnych, ocenę hydrauliki układu, analizę wydajności stacji, ocenę pomp, analizę automatyki i systemów sterowania, analizę gospodarki wodą popłuczną, ocenę zużycia energii, analizę kosztów eksploatacyjnych, identyfikację problemów technologicznych, analizę awaryjności, ocenę bezpieczeństwa dostaw wody, analizę zgodności z obowiązującymi przepisami, wskazanie optymalnych rozwiązań modernizacyjnych, analizę efektów technicznych i ekonomicznych oraz rekomendacje dotyczące dalszych działań.

2. Analiza laboratoryjna jakości wody

Aktualne wyniki badań laboratoryjnych potwierdzają konieczność realizacji inwestycji i stanowią jeden z najważniejszych załączników do wniosku o dofinansowanie. Zakres badań powinien obejmować żelazo, mangan, amoniak, azotyny, azotany, pH, przewodność, mętność, barwę, twardość, utlenialność, TOC, ChZT, bakterie grupy coli, Escherichia coli, Enterokoki, Clostridium perfringens, ogólną liczbę mikroorganizmów oraz inne parametry wymagane obowiązującymi przepisami. Zaleca się przedstawienie wyników badań wykonanych w różnych porach roku w celu wykazania sezonowych zmian jakości wody.

3. Bilans wodny

Bilans wodny określa rzeczywiste potrzeby wodociągu oraz wymagania dotyczące wydajności SUW. Dokument powinien zawierać ilość pobieranej wody, ilość uzdatnianej wody, ilość sprzedawanej wody, wielkość strat wody, ilość wody technologicznej, zużycie wody na płukanie filtrów, średniodobowe zużycie, maksymalne dobowe i godzinowe zapotrzebowanie, prognozę rozwoju sieci wodociągowej, prognozę liczby odbiorców, rezerwy wydajności oraz analizę bezpieczeństwa dostaw wody.

4. Analiza ekonomiczna

Analiza ekonomiczna wykazuje zasadność wydatkowania środków publicznych oraz opłacalność planowanej modernizacji. Dokument powinien obejmować analizę kosztów inwestycyjnych, kosztów eksploatacyjnych, kosztów energii elektrycznej, kosztów chemikaliów, kosztów płukania filtrów, kosztów serwisowania urządzeń, kosztów napraw, kosztów zatrudnienia personelu, analizę CAPEX, analizę OPEX, analizę kosztu cyklu życia LCC, analizę zwrotu z inwestycji ROI, analizę wrażliwości projektu, prognozę oszczędności oraz analizę finansową w okresie trwałości projektu.

5. Studium wykonalności

Studium wykonalności jest jednym z podstawowych dokumentów wymaganych przez większość programów dotacyjnych. Powinno zawierać opis inwestycji, uzasadnienie potrzeby realizacji projektu, analizę wariantów technologicznych, wybór najlepszego rozwiązania, analizę techniczną, analizę ekonomiczną, analizę finansową, analizę ryzyka, analizę trwałości projektu, analizę oddziaływania na środowisko, harmonogram realizacji oraz ocenę osiągnięcia wskaźników projektu.

6. Program Funkcjonalno-Użytkowy (PFU)

W przypadku inwestycji realizowanych w formule „zaprojektuj i wybuduj” przygotowanie PFU jest obowiązkowe. Dokument powinien określać wymagania technologiczne, wymagania jakościowe, wymagania hydrauliczne, wymagania dotyczące urządzeń, wymagania energetyczne, wymagania eksploatacyjne, wymagania dotyczące automatyki, systemów sterowania, monitoringu oraz oczekiwane parametry końcowe instalacji.

7. Dokumentacja projektowa

Dokumentacja projektowa umożliwia realizację inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powinna obejmować projekt budowlany, projekt techniczny, projekt wykonawczy, schemat technologiczny, schematy P&ID (Piping and Instrumentation Diagram – schemat orurowania i oprzyrządowania technologicznego) rysunki techniczne, zestawienia materiałowe, specyfikacje urządzeń, obliczenia hydrauliczne oraz dokumentację elektryczną i AKPiA (Aparatura Kontrolno-Pomiarowa i Automatyka – to system urządzeń, czujników, sterowników i oprogramowania odpowiedzialny za pomiar parametrów pracy instalacji, automatyczne sterowanie procesami oraz kontrolę bezpieczeństwa technologii.

8. Dokumentacja środowiskowa

Zakres dokumentacji środowiskowej zależy od rodzaju inwestycji oraz obowiązujących przepisów. Najczęściej obejmuje kartę informacyjną przedsięwzięcia, decyzję środowiskową, raport oddziaływania na środowisko, analizę wpływu na obszary chronione, ocenę oddziaływania na środowisko oraz pozwolenia wodnoprawne.

9. Dokumenty formalno-prawne

Dokumentacja formalna potwierdza możliwość realizacji inwestycji. Wymagane są najczęściej prawo do dysponowania nieruchomością, decyzja o warunkach zabudowy, decyzja lokalizacyjna, pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót, wypisy z rejestrów, mapy geodezyjne, wypisy z ewidencji gruntów oraz dokumenty własnościowe.

10. Analiza ryzyka

Analiza ryzyka pozwala ocenić zagrożenia związane z realizacją oraz eksploatacją inwestycji. Powinna obejmować ryzyko technologiczne, ryzyko jakości wody, ryzyko środowiskowe, ryzyko finansowe, ryzyko organizacyjne, ryzyko energetyczne, ryzyko awarii, ryzyko klimatyczne oraz sposoby ograniczania poszczególnych zagrożeń.

11. Analiza zgodności z przepisami i politykami UE

Dokument wykazuje zgodność projektu z obowiązującymi regulacjami krajowymi i unijnymi, obejmuje Dyrektywę w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Ramową Dyrektywę Wodną, zasadę DNSH, cele zrównoważonego rozwoju, politykę klimatyczną UE oraz krajowe przepisy dotyczące gospodarki wodnej.

12. Analiza efektywności energetycznej

Opracowanie powinno wykazać wpływ inwestycji na ograniczenie zużycia energii i kosztów eksploatacji, obejmuje analizę zużycia energii, sprawności pomp, możliwości odzysku energii, optymalizacji płukania filtrów, automatyzacji procesów, redukcji emisji CO₂ oraz prognozowanych oszczędności energetycznych.

13. Analiza odporności na zmiany klimatu

Coraz częściej wymagana jest analiza odporności infrastruktury na zmiany klimatyczne. Dokument obejmuje wpływ suszy, intensywnych opadów, powodzi, wysokich temperatur, przerw w dostawie energii, ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz ocenę odporności planowanej inwestycji.

14. Plan zarządzania projektem

Dokument określa sposób realizacji inwestycji i zarządzania projektem, obejmuje harmonogram realizacji, kamienie milowe, podział odpowiedzialności, plan zarządzania ryzykiem, plan zamówień publicznych, procedury odbiorów, monitoring wskaźników oraz sposób raportowania postępów.

15. Dokumentacja zamówień publicznych

W przypadku jednostek sektora publicznego wymagane jest przygotowanie dokumentacji zgodnej z ustawą Prawo zamówień publicznych, obejmującej opis przedmiotu zamówienia, warunki udziału w postępowaniu, kryteria oceny ofert, projekt umowy, plan postępowań oraz dokumentację z przebiegu postępowania.

16. Wniosek o dofinansowanie

Jest to podstawowy dokument składany do instytucji finansującej. Powinien zawierać opis projektu, cele inwestycji, uzasadnienie potrzeby realizacji, harmonogram rzeczowo-finansowy, budżet projektu, wskaźniki produktu i rezultatu, analizę ryzyka, analizę trwałości projektu oraz informacje o zgodności z wymaganiami programu.

17. Załączniki do wniosku

Do wniosku należy dołączyć komplet dokumentów potwierdzających przygotowanie inwestycji, obejmujących audyt technologiczny, studium wykonalności, dokumentację projektową, kosztorysy inwestorskie, harmonogram rzeczowo-finansowy, decyzje administracyjne, wyniki badań laboratoryjnych, analizy ekonomiczne, dokumenty finansowe beneficjenta, uchwały dotyczące zabezpieczenia wkładu własnego oraz wymagane oświadczenia.

18. Monitoring efektów projektu

Każdy projekt musi posiadać system monitorowania osiągnięcia zakładanych rezultatów. Obejmuje on kontrolę jakości wody, wzrost wydajności SUW, zmniejszenie zużycia energii, ograniczenie zużycia wody na płukanie filtrów, redukcję kosztów eksploatacyjnych, ograniczenie awaryjności, poprawę bezpieczeństwa dostaw wody oraz liczbę mieszkańców korzystających z efektów projektu.

19. Dokumentacja po zakończeniu inwestycji

Po zakończeniu realizacji projektu beneficjent zobowiązany jest przygotować dokumentację potwierdzającą prawidłowe wykonanie inwestycji, obejmującą protokoły odbiorów, dokumentację powykonawczą, instrukcje eksploatacji, dokumentację szkolenia personelu, raport osiągnięcia wskaźników, sprawozdania finansowe, dokumentację trwałości projektu oraz dokumentację niezbędną do kontroli instytucji finansujących.

W razie jakichkolwiek pytań, prosimy o kontakt: grzegorz@actiw.pl tel. +48 883 106 900,  +48 71 321 86 91,