Lwów – system SUW i infrastruktury (ujęcie inżynierskie 1901–2026)

System wodociągowy Lwowa można analizować jako historię konfiguracji SUW (Stacji Uzdatniania Wody) oraz sieci dystrybucyjnej, w trzech odmiennych reżimach techniczno-organizacyjnych.

🇵🇱 1. System polski (ok. 1901–1939) – układ hydrogeologiczno-filtracyjny

 Źródło wody (ujęcia)

• ujęcia podziemne i infiltracyjne (rejon Woli Dobrostańskiej)
• pobór wód gruntowych o naturalnie wysokiej jakości
• stabilizacja jakości dzięki długiej filtracji w ośrodku gruntowym

SUW – konfiguracja technologiczna

System można opisać jako SUW I generacji (mechaniczno-biologiczny):

• filtracja wstępna: infiltracja gruntowa (naturalna warstwa filtracyjna)
• filtracja właściwa: filtry powolne piaskowe (slow sand filters)
  • warstwa biologiczna 
  • dominacja procesów sorpcji i biodegradacji
• brak intensywnej chemicznej dezynfekcji (typowej dla późniejszych systemów)

 Transport i hydraulika

• układ hydrostatyczny (gradient wysokości + lokalne tłoczenie)
• pompownie wspomagające w punktach krytycznych
• sieć pierścieniowo-promienista w centrum + magistrale radialne

Charakter systemu

• wysoka stabilność jakości wody
• niska energochłonność
• ograniczona redundancja (system projektowany dla mniejszego obciążenia)

2. System sowiecki (1945–1991) – ekspansja sieci bez modernizacji SUW

 Rozwój hydrauliczny

• szybka rozbudowa sieci dystrybucyjnej (urbanizacja wielkoskalowa)
• integracja nowych dzielnic (np. Sichów) z istniejącą infrastrukturą
• zwiększenie wydajności przesyłu bez przebudowy źródeł i SUW

 Degradacja techniczna

• brak wymiany rurociągów stalowych i żeliwnych starszej generacji
• wzrost udziału awarii złączy i korozji elektrochemicznej
• brak segmentacji sieci (niska możliwość izolacji awarii)

Parametry systemowe (efekt)

• straty wody: lokalnie 40–60%
• niestabilność ciśnienia (szczególnie w końcówkach sieci)
• wzrost awaryjności eksploatacyjnej

Charakter SUW

• SUW nie rozwijany proporcjonalnie do sieci
• system staje się „przepływowy”, a nie „uzdatniająco-kontrolny”

 3. System ukraiński (1991–2026) – system hybrydowy z częściową modernizacją SUW

Stan wejściowy (1991)

• przejęcie infrastruktury o wysokim stopniu zużycia
• brak pełnej dokumentacji technicznej w części segmentów
• system heterogeniczny (różne standardy materiałowe i wiekowe)

Modernizacja 2009 – interwencja w rdzeniu SUW

Zakres techniczny:

• modernizacja głównych magistrali przesyłowych
• przebudowa i modernizacja pompowni
• poprawa sterowania hydraulicznego (stabilizacja ciśnień)

Efekt inżynierski:

• poprawa pracy SUW jako systemu centralnego
• redukcja spadków ciśnienia w głównych węzłach
• częściowe przejście na stabilny tryb 24/7

Stan obecny (2020–2026)

Architektura systemu:

• SUW centralne – częściowo zmodernizowane
• sieć dystrybucyjna – w dużej mierze przedmodernizacyjna
• wysoka heterogeniczność materiałowa (stal/żeliwo/PCV w różnych epokach)

Główne problemy techniczne:

• awarie zmęczeniowe rurociągów (fatigue + korozja)
• lokalne przebicia i dekompresje magistrali
• brak pełnej redundancji pierścieniowej w sieci

Podsumowanie inżynierskie

🇵🇱 System polski

• SUW I generacji: filtracja piaskowa + ujęcia infiltracyjne
• stabilny hydraulicznie i jakościowo system niskiej energii

🇷🇺 System sowiecki

• ekspansja sieci bez modernizacji SUW
• degradacja infrastruktury dystrybucyjnej

🇺🇦 System współczesny

• częściowo zmodernizowany rdzeń SUW
• nierównomierna struktura sieci
• silna zależność od energii elektrycznej

💧 Wniosek inżynierski:
Problem Lwowa nie wynika z pojedynczej awarii systemu SUW, lecz z braku pełnej rekonstrukcji całego łańcucha technologicznego: ujęcie → SUW → magistrale → sieć dystrybucyjna.

AUDYT: pierwszy krok do zaradzenia z niedziałającymi SUW.

Żadna gmina ani miejskie przedsiębiorstwo wodociągowe nie wyłoży milionów na modernizację SUW z własnej kieszeni, jeśli może zdobyć środki zewnętrzne. Prawidłowo sporządzony audyt inżynierski stanowi obligatoryjny załącznik lub bezpośrednią podstawę do przygotowania wniosków o dofinansowanie. Gdzie aktualnie szukać pieniędzy? 

Audyt to nie koszt – to inwestycja. Pokazuje operatorowi, jak bezpiecznie sterować stacją, inżynierowi daje wytyczne do projektowania, a prezesowi lub wójtowi dostarcza argumentów i dokumentów niezbędnych do zdobycia milionów z UE.

audyt-niedzialajacych-technologii-uzdatniania-wody-pitnej-dla-gmin-i-miast